Castañas pelladas !

Catanu ! Squeci biên méyu kilu de castañas nun recantu la cuzina y agora stan todas pelladas ! Duras cume’l fiêrru ! Dalgun sabe que puderei fazer d’eillas ? An d’outras tiêrras ya vi gente a seca las castañas cun fumu n'ũa chabola pa las cunservar muitu tiêmpu. Y tamiên pareciên star pelladas, so qu’açpuis nun sei cume faziên pa’las puder turnar a quemer...

Ay ! Ya sta loinge’l tiêmpu dal poçu'l tiu Priêtu ! Que diç que botaba pr’alla sacas y sacas de castañas y que se’l guardaban eilli quaisque un añu ! Bah, la gente cuntaba, you nun vi.

Se’l tiu Lérias fusse vivu…

Tenerie ya 111 añus feitus nal die de Reis y cun certéza inda apercie na tervizon purtuéźa cu’la sue guitarra dal llatu. Se fusse vivu lus puliticus la Nuôssa Tiêrra teneriên las oureillas tan grandes d’él puxar pur eillas, que ya naide vutarie n’eilles.

 Tiu Lérias spéru qu'inda mirais pur nos dende d'onde stais !

Habémus taberneiru

... ya taberneira tamiên ! Pus al miu primu Brunu y la sue moça Cristina son lus nuôvus merdomus de l'eigreija bouba. Mudorun bastantes couźas, houbu ũa pintadéla de las parédes y cambiorun-se ũas couźicas pra tener un poucu mas d'animaçon pu'ls seranus. Parabiênes a eilles y anté bréve alla !

Cristina y Brunu ya'l restru la ramboya

Habémus ciêntenaira !

Die 22 de Dezembre fui mas un die special pra Cicuiru. Pus tie Albertina, que yê mie tie-abo fizu 100 añus !
Si, pus an Cicuiru hai ũa ciêntenaira mas ! Hoije, eilla vive acerca de Burdéus cun Armandu y’l restru la familia.

Quandu cheguei, an principius nun me cuineciu, habie muita gente achu que ficou un poucu perdida. Mas açpuis quandu fumus pa’l restourante y que stabamus todus a la méźa si que me recuineciu. Ya habie pur’hi 2 añus que nun mus viêmus ! Tie Albertina staba un poucu cansada purque habie apañadu ũa gripe y inda tussie d’algu, mas cumiu cu nos mas cuntenta que you sei !

You gustei d’aquesse die, eilla de certéza tamiên, pus staba buôna parte la nuôssa familia. Habiên venidu, uns de Cicuiru, d’outrus de Bergancia, ya d’outrus de mas abaixu. Cumimus mui biên y ya todus mui cuntentus acabémus al die assi.

 

Parabiênes tie Albertina !


 

Un Bun Añu Nuôvu pra tods na nuôssa Tiêrra

Acaborun-se las fiêstas de Sant Antoñu onte a la nuite. Y nin vus habie zejadu’l Bun Añu. Anton spéru que l’añu nun sera tan choboźu cume parécen dezi las Cabañuôlas. Rayu se pairan tamiên spéru que’l mirandés mus aparéça onde ten que ser, qu’als nomes de la nuôssa Tiêrra séyan respeitadus !

Y nun falu d’açones pu l’Anternéta. Aquissu ten poucu valor pra nos. Purque n’istanticu son squecidas. Mius amigus, digu-vus-lu, hai que screbir cun gana, sin antresse puliticu. Tamiên vi qu'astañu'l "borda d'agua" diç que vai a ser l'añu de la cultura ! Vamus a ver anton !
Ala tenerei que vus falar dals ultimus diês de l’añu, agora passadu, purque furun buônus. Dende, mas nada, que vus agrade al tiêmpu qu'ende mus ven !

Antre mirandés y catalan

Ya vus falei eiqui de las asparcencias antre’l mirandés y’l catalan. Tornu eiqui hoije cun issu pra vus ansinar mas palabricas catalanas cun aires a mirandés. Pu eiźemplu nos dezimus perru ou tamiên cuxu. Pus an catalan dizen gos ou cutxo. Hai muitus mas eiźemplus que vus puôdu dar. Inda hai poucu achei la palabra munyir que nus dezimus muñir. Mas ancrible inda yê la maneira cume eilles tamiên patalizan al “l” einicial. Dancuntrar tal fenomenu de l’outru lladu la peninsula amostramus que’l llatin talvéç si habie eivoluidu de maneira mas ouniforme que pensamus llougu antes de la chegada dals mourus.

 

Antiga plaça la llana an Perpinya (França)

Pongu eiqui dalgũas palabras catalanas qu’ampéçan pur “ll”, sin traduzi-las purque facels d’antender. Dalgũas anté son eiguales a las mirandéźas : llana, lluitar, llacuna, llet (mir. lleite), conill, llume (mir. lluç), llop, full, llimona, llar. Tamiên cunservan al “f” einicial, mirai eiqui : forn, foc (mir. llume, fogu), fer (mir. fazer), full, fum, faves, fill, faig (mir. fagu), fruita, fam, frigir y mas.

Jurnal catalan onde vémus la palabra "deixa" y ombres que yê cume an francés cu'l sentidu "selombras"

Y scalla nu’l sabeis mas al catalan tamiên yê faladu an França y anton aquestas palabras tamiên s’achan pu’lli ! Amostru-vus agora la placa d’ũa plaça de Perpinya onde pudeis ver que dantes tenie’l nome de “plaça de la llana”.

 An mirandés diriêmus "l'home mas feliç"

Mas ũa couźa pr’acabar. A quiên nun l parciu ya que las pessonas de Samartinu y de la Pruôba teniên ũa maneira de falar que paréce catalan ? Els fills-Als fills, els nens-als nins,....

 

Fai friu ?

Ténes friu ? Fai tu tamiên cume aquestes dous samartineirus amoucha-te cu'l que pudires... la capa d'honra ou'l carpéte dal carru !

Miranda y la lei 7/99

Cada couźa que s’atopa n’Anternéta ! S’outurdie achei ũa paigina nal facebook onde eiqui vus ansinu un cachicu. La paigina ye nal que paréce ser eiditada pu’la cambra ou qualquiêra anstituçon ou grupu de pessonas ligadas a la cambra y’l turismu an Tra-lus-Montes.

Y diç assi : “Nesta página fazemos uso da Língua Mirandesa, conforme a Lei 7/99”

La purmeira couźa que vémus ye que tal y qual cume sta screbidu deixa pensar que furun oubrigadus a screbir aende an mirandés !!! Y ũa véç mas al mirandés quéda-se n’aqueste recantu degital y que ye eiqui onde la cambra solu quiêr que la tal lei séya cumprida !

Bon. Mius amigus qu’aende stais ne la cambra, you vou vus a ansinar cume ye que se fai “uso da Língua Mirandesa” :

1-     Respeitai lus nomes dals llugares nals sitius que nun son turisticus cume an Cicuiru y Samartinu.

2-     Respeitai lus nomes de las nuôssas tiêrras y dals nuôssus prédius.

3-     Falai an mirandés ne la cambra.

4-     Fazei presson al guvernu pra tenermus mas aulas an mirandés.

5-     Eiditai amboras an mirandés.

6-     ...

Agora screbir “Bamos a Miranda” n’ũa cullonçras d’ũa paigina dal facebook y dezir que ye fazer cunforme la lei ! Conchu stais biên, mas biên angañadicus !

 

Atuporun a trés Mouras an Veiga Grande !

Ambora ancrible que mus aperciu hoije pu’las vocas las pessonas y n’Anternéta hai poucu. Très samartineirus rouborun hai uns diês atras un carru an Custantin, frente'l quemerciu de tie Albertina. Y quandu iban dreitus pa’l terruôcu cume teniên ganas de ver monte cicuiranu dorun vuôlta eilli ne las Eiras de Sant’Amaru. Filorun cume ũas fléchas pra Veiga Grande y ende acunteciu lu qu’aende se puôde ver. Pa'ls que nun van hai tiêmpu pra Cicuiru van cun deficuldade arrecuinecer la Veiga Grande... que sta ancharcada d'auga.

Al mistériu reźulvidu dal balon cicuiranu

Squeciu-se-me de vus falar dal balon. Si d’aquél balon que vimus pu’l ciêlu la Raya an fins d’Agostu (die 27 pu’la tardechica, yêran las uitu ménus un quartu). Pus no, nun yêra un balon centificu ! Y lus viêllus de la caźa’l pobu teniên rezon conchu ! Si qu’habie alla gente ! Y nun yê ũa mintira, yêran dous francéźes que partecipaban a un cuncursu anternacional.

Furun als mius amigus radiuamadores que me dorun la nuticia llougu nals prencipius de Stembru, mas al tiêmpu fui passandu y squeciu-se-me de vus falar eiqui de la couźa que tantu mus antreteniu la lliêngua pur aqueilla fin de tarde de branu.

Al balon fetugrafadu pur Nandu quandu ya iba pu'ls lladus dal Naźu

Al balon chama-se « graine de folie », ou séya an mirandés « grana de lloucura ». Un balon ten ũa matricula, pus aquesse tamiên tenie, y quandu la vimus cun Nandu si mus parecie qu’alla se vi un F. Ou séya parecie-mus que pudissa ser un balon francés. Viste biên a Nandu ! La sue matricula yê : F-PPGB.

Al méźmu balon y d'outrus quandu salirun de Nancy, pudeis ver las outras eiquipas eiqui.

Y sabeis al quei ? Furun eilles que gañorun l cuncursu Gordon Bennett 2013. Scaporun-se de Nancy-Tomblaine (an França) y açpuis de 1402 km aterrirun a’l pie de Lisboua, alla pur Torres Védras ! Y todicu nun solu volu y an solu 73 horas ! 

             Pudeis ver eiqui pur onde passorun...

Antrorun an Asturias y baixorun pur Llion, açpuis furun pur Cicuiru y cuntinorun anté Lisboua (anqu'ende nun se vei). Ende tamiên védes pur onde passorun lus outrus, muitus nin mas de 500 km fazirun...

Pra gañar tenie que vula’l mas loinge pussible y furun eilles que gañorun. Nun amporta pur onde un passa, solu antressa lus kilontrus feitus. To’lus outrus fazirun ménus. Chaman-se Vincent Leÿs y Christophe Houver lus que gañorun.

Biên pudiên haber paradu pur Cicuiru qu’inda dabamus un cachu de chouriçu y ũa buôna fugaça de las de tiu Lucas a aquessa gente qu’anda pu’ls aires !