-Para dezir la verdade, tamiên inda nun sei. Bé-lu ende que si, ou bé-lu ende que no !
-Mas a la feira vas ?
-Peciźaba d’ir, peciźaba, mas cume nun tengu nada para vender, niên deñeiru para mercar, quedaremus assi ! Se no repara :
Die seis yê feira de lus burrus (claru, cun tu licença). Die siête, la de las bacas. Die uitu, de la giênte. Agora cume faltan las patacas !..
-Aton vai no die seis !
-No, que nun tengu alla pariêntes desses. Eirei, se fur, al die uitu; talveç ind’ache quiên me deya ũa puôsta de bitéla y, c’uns copus d’eiqui y d’eilli, ya nun cuorre mal !
-Nesse cauźu, ha ! Home, fazemus suciadade y vamus juntus.
-Aton vamus !
Sacadu de "La Mona l Maio" (La Mona'l Mayu) y screbidu cume a mi me gusta.
Lus Gorrus yêra assi que mus chamaban, a nos, lus de Cicuiru. Y assi yê que chamu agora la nuôva paigina deste cadernu Lliêndas de la tiêrra dals Gorrs, assi cun purnuncia samartineira, purque tamiên habera cuôntas d’alla, cume no...
Ũa puôrta magica
Son cuôntas que me cuntorun, cuôntas que s’houbiên nus seranus de la Raya y que you houbie pur la purmeira veç hai poucu tiêmpu. Son cuôntas magicas, cun mouras ancantadas, ancantus y probes que nun son assi tan probes…
Al cadernu abre agora outra paigina, supongu que mas veneren pra tratar d’outras cumbersas. Pudeis anton atopar la dezida couźa ende arriba a la dreita, ou eiqui.
S’outru die antrei you na caźa’l pobu de Cicuiru, inda cun delores de cabéça que quaisque niên vie y dixe :
You : -Eiqui queda un aviźu a quiên quejir turnar a splurar la peiña’l Mouru de Cicuiru…. NUN VAYADES ! Que s’un de vos turnar, hai alla ũa maldicion que mus vai a puné todus a padecer dal miyollu !
Dalfin : -Bah ! Padeces ! La Peiña’l Mouru inda fui you alla a tumar ũas cerbeijas cun l’abuelo…
Y : -Coñu aquessa peiña yê un bar d’agora de las fiêstas de Furniêllus home ! You falu-te d’ũa peiña de piêdra, cume Peiña Llastra !!!
D : - Si, si buôna llastra stas tu… carallu cume te pones… nun sabes falar cume gente !
Xurdiu ũa voç dal fundu : Aqueste inda nun lu llebestes a la peiña la moura ora no ?
Arrespundiu outra : No, aca pra mie, esse ten peciźu... qu’inda nun purbou... llebai-lu !
Y : - Ala, Ala ! Callai-vus que vus quiêru dezir dalgu carallu !
Y : -S’outru die furun-se alla lus nuôssus grandes spluradores Cicuiranus Tiégui (si you claru…), Oscar y Eiloi. Mas cume Eiloi staba cume muitu miêdu d’antrar, cuitadu yê nubicu, y quaisque se burraba todu, que’l deixemus n’entrada la peiña. Anton antrei you, y antrou Oscar... y açpuis nun sei cume carallu fui... andubimus a respirar uns cheiretes que parecie cuchambre la ostia ! Nun sei se nun serie l’Oscar que s’habie burradu cul carallu de la fabada sturiana y que se mistirou tudu cu l’aire abafadu de la sullapa essa... Mas home ! Quedemus boubus, si home, tunticus pur cumplétu... Quei ? nun aquerditais... mirai eiqui anton.....
Dalfin : - Hui ! Cume se ponen estes ! Derraman-se.... Nun hai heipoteç...
Ay ! Las fiêstas d’Alcañiças… cume siêmpre, uns callus (mal llabadus que son mas gustoźus) y mas pinchus, ũa cerveija y ũa cidra achada d'adregu nu “Maria y Manolo”. Uns amiyus, Oscar, Herbertu, Nandu, Alcinu, Dalfin... mira-tu que tropa ! Viva la ramboya ! Issu yê que yê joldia !
Antre Salsa y Rock an Alcañiças
Miranda ? Ha, no... p’alli so fumus a vé’l fuôgu, y açpuis llougu scapémus qu’eilli nun cuinecemus a naide ! Y pra quei quandu tenemus bares donde cumer y buer, discutécas y moças mui mui guapas al pie de caźa. Si al pie caźa qu’a las vezes anté vamus alla de chaçu... se nun yê d'apie !
Aquestas çreijas funun las que you purbei astañu de las de Cicuiru. Aposte que ya seriên las ultimas. A mie quiên me las dou fui tie Purficação que las tenie nu frigurificu. Diç qu'astañu llougu apañonun bichu, a mode d'un cocu que se criou an tod'las çreijeiras y assi qu'acabou cul fruitu an poucus diês.
D'aquessas, de las brancas tamiên tenemus. Dizen lus viêllus que d'antañu so las habie eiqui, assi de brancas. Aquissu tamiên sera cume las belancigas, que las hai de las burmeillas y de las amariêllas !
La mona’l Mayu (La mona l Maio) ya sta çpunible a la venda pra quiên lu quejir mercar alla ne la caźa’l pobu de Cicuiru pul préciu de 10 ourus. Y claru tamiên lu pudeis mercar an qualquiêra buôna llibrerie de Miranda.
Referencia : La Mona L Maio, José Francisco João Fernandes, Ancora éditora, ISBN 978-972-780-287-6
La mona’l Mayu yêra ũa fiêsta que se fazie dantañu an Cicuiru. Ya hoije yê tamien l nome d’un llibru que saliu an Cicuiru al die 7 d’Agostu.Quiên screbiu aquesse llibru fui’l padre Zé nals añus 60 quandu staba pal Cabu Verde y nal Portu.
La purmeira veç que se scribe mirandés na scuôla de Cicuiru !
Las storias furun screbidas an purtués purque naquel yêra ralu screbir an mirandés, mas meźmu assi yêran storias que falaban de Cicuiru, de las pessonas que vevirun eiqui. Mas hai menus de 6 meźes Alcides atupou aquessas storias dal Padre Zé y ampeçandu a lé-las nal tren viênu-se l’eideya de las traduzi an mirandés. Lus zéñus, fui Ana Afonsu que lus fizu y assi cun todu sta biên purreiru. Suôbre la maneira an que fui screbidu, pus sta an “Cicuiranu”, purmeiru llibru, pensu you an mirandés de la Raya.
La Saramuntaina a toca an frente la scuôla chamandu la gente
Se falamus de l’aperźentaçon dal llibru, pus passou-se nun sitiu donde siêmpre s’arrenegou la nuôssa lliêngua ; la scuôla. Pior inda, la scuôla fui custruida pul pobu cicuiranu (alto-suicidiu ?) para pudéren tené eiducaçon, nũa lliêngua defrente purque naide dou fé dal que s’habie ya dezidu 40 añus mas cédu. Mas anton si que fui nũa scuôla purtuéźa, la de Cicuiru, donde s’aperźentou al llibru.
La chalra an vuôlta'l llibru
Purmeiru aparecirun lus Saramuntaina cu’la gaita de fuôlles, al bombu, y tal pullie a toca an frente la scuôla. Yêra cume pra chama la gente a venir. De la ruga antrou puri metade Cicuiru na scuôla, y mas uns venidus de Miranda y tamiên lus mius amigus de Llion; Ricardu, Tréźa, Sonia y Albertu. Las altoridades de la cambra tamiên staban perźente cume Zébiliu, Oscar, Ana-Béla y’l perźidente de Miranda. Y mas, tamiên staba Amadeu Ferreira y l’eiditor dal llibru (Ancora).
Alcides assinandu'l llibru d'Oscar
Dende seguiu-se ũa charla que durou al sou tiêmpu y açpuis ya se cumeçou a vendé lus llibrus, assinadus pur Alcides. Mas fui péna qu’al Padre Zé nun mus ten pudidu dar ũa veźita naquel die.
Nal fin todus scapémus, uns pra caźa outrus turnorun pal bar cuntenticus de la vida cul llibricu. Pur mi, ya cunfessu que la mie storia purferida yê la de “Miranda” adonde s’acumpara Miranda cun Alcañiças. Ya quiên la lira percebera al jeitu daqueste cadernu (blog de Cicuiru) qu’eiqui stais a ler.
Como ler em Mirandês : r>rr ch>ts s similar à x, no principio das palavras, i.e saco>xaco s similar à j, no meio das palavras, i.e casa>caja ss similar à x, no interior de uma palavra, i.e passo>paxo
N.B 1 : Desde o 29 Janeiro 2007 é usada neste blog uma nova convenção do autor : - O "s" intervocalico é representado por ź. - O "o" fechado português équivalente a ŭ é reprensentado por u. - O "u" nasal é representado por ũ. - O "y" tem o mesmo valor que em Castelhano, i.e : Mayu, amiyu, foya, puyal. - O "y" é usado para as junções, i.e : Istu y aquiêllu. - O "v" é usado, mas sempre se lê b, sendo assim escreve-se em respeito à étimologia, o por razões historicas na tradição da escritura Astur-léonesa i.e : ver, haber, puôlbu, vuôltar, vuôlbie. Ver "Bersos Mirandeses" de Manuel Preto. - O "ñ" é usado para representar a évolução grafica latina de "nn" para "ñ", i.e : annus > añu. - O "ll" é usado por respeito a grafia latina : allum > allu. - O "ll" é usado para representar a patalisação do "l" latino inicial : luna > lluna.
N.B 2 : O "s" intervocalico não tem a simples sonoridade do "j". Pode se dizer a mesma coisa para os outros sons. Para mais informações sobre a fonética do Mirandês devem de se referir a Convenção Ortografica do Mirandês.
Sobre a escritura dos empréstimos Portuguêses ver aqui.