Quandu’l Carochu cerra las frunteiras !

Al Carochu ?! Si al Carochu ten un grande puder an Custantin. Ten dreitu de todu. Currer atras las rapazas yê ũa couźa ciêrta. Mas ten tamiên al dreitu de curta la strada nacional mirandéźa que passa an Custantin. D’eilli anstalar un poste frunteira y mandar a pagar a quiên querga antrar ou salir ! 

Poste frunteira de la tiêrra dal Carochu

Assi yê que durante un die anteiricu, al llugar de Custantin quéda-se curtadu dal mundu pur cauźa d’un spritu mas viêllu que lus Afunsicus que pur eilli fai lei. Cuidadu anton a quiên s’adregar pur aqueillas tiêrras n’aquesse die !

Pior qu'als carabineirus ! Nun pagas, nun passas !

Cu’las tanazes manda parar als carrus y pide l’ampuôstu ! Solu houbu un barzabumba d’un spañolu que tube cullones dal zafiar. Passou pur anriba las tanazes cu’l carru y nun quiju pagar ! Açpuis un perru inda fui atras d’él pra que véya aquel homicu onde habie puôstu als piês !

Al Carochu scujicou un carru cicuiranu que pu'lli s'adregou passar...

Açpuis, la lei dal Carochu cuntina inda de nuite quandu’l pobu custantineiru s’ajunta, pur anteiricu, pu’la caźa’l pobu. Y coman p’alli, cuntenticus de la vida, to’la chouriçada qu’atupou aquél Spritu. Anton eilli, cuntou-me un peizanu cicuiranu que diç que fui alla a meté’l nariç sin ser chamadu. Pus als dal llugar qu’ende staban de pranton pronto l’ampuntorun siêrra arriba de miêdu que cayisse nu pratu !

Carrus sperandu a l'entrada de Custantin !

Mas you nun puôdu dezir couźas d’aquestas ya qu’ũa véç fui alla anvitadu y biên que cumi ! Cuntenticu de la vida, tamiên !

Punei-lu cume débe ser... dioźla !

Conchu ! Pus ya dixe todu ende arriba ! Y an quantu uns anfuracan chouriçus y butiêllus alla pur Miranda, d'outrus cuntinan pensandu qual sera'l feturu de la lliêngua se la cambra de Miranda nun fai-l que ten que fazer YA...

Y ya que me stais a ler. Se vos tamiên ides pur Miranda an cata de chouriçus, lembrai-vus que nos nun fazémus "alheiras", nin "botelos", nin "morcelas", nin d'outras marifuźadas asparcidas. Nos fazémus, issu si, tabaféyas y butiêllus, murciêllas y chubianus  !

Vi veni la gaita

Quandu sali de caźa n’aquél die, cu’la nubrina qu’habie, yê mellor dezir que nun cheguei a ver a quatru n’un burru ! Y al chegar an Custantin ye que nun se vi méźmu naide. Yêra cédu, pensei you qu’inda debiên de star arreñoladus a’l llume, la navalla spetada n’ũa turrada.

 Custantin y las rugas sin naide !

So qu’açpuis d’haber passadu la méźa dals moçus ampecei a oubir un son quemun pur aquestas tiêrras. Un son de gaita de fuôlle. Dios ! Parecie que veni d’acullouca’l Naźu ! 

 Tiu Ribeiru cu'ls Dançadores y'l Carochu

Fui cume un die an que me perdi an Paris y qu’ampecei a oubir la gaita pu’lus tunéles dal métru. Pensei que ya staba tontu quandu si yêra verdade, tan verdade qu’antre ũas scaleiras qu’iban pa riba y d’outras p’abaixu apareciu-me, a mode d’un anju, un gallégu a toca la gaita !!!

La méźa dals moçus... chéna de moçus ! 

Pus ende, rapazes, conchu fui eigualicu ! Andaba, qu’andaba, perdidu an Custantin y llougu açpuis la méźa als moçus adregou, oubi la gaita. Yêra’l tiu Ribeiru qu’animaba la Dança ya llougu açpuis Céliu tamiên l dou biên.

 

Llugar abaixu... llugar arriba !

Assi ampecei la ronda cu’l Carochu yêra ende pu’las uitu la mañana. Ya açpuis vus cuntarei cume’l Carochu turnou Custantin andependiênte durante d’algũas horas...

Atiçai... que ten qu’arder todu !!!

Biên mus farie falta agora cu’la niêve ! Aquesta ramallada, conchu qu’ardiu todica l’outru die quandu la fiêsta de Sant’Antoñu. Que si mus calcimus de biên! Mas... catanu... ardiu dafeitu que s’outurdie pu’la mañana ya nin subraban braźas pa'las tabaféyas. Al burrallu ya staba friu que nin daba pr'assar castañas.

 

Nun vus falei, mas sabeis que na viêspra la fiêsta, uns rapazes de Paradéla chubirun-se pa’l campanairu y punirun-se a tucar las campanas ! You gustei. Fui ende pu'las trés la mañana y las tiês de la réza llougu se punirun d'a piê. Partirun ũas teillas mas fui sin querer. Dezirun-mus que yêra la tradiçon an Paradéla. Nun sei cume an Cicuiru nun tenémus nos tamiên tales tradiçones ! Ala ! Spéru que teneis apurveitadu la fiêsta y la fugueira... Las chouriças y'l vinu !

De Daguinaldu cu'l Carochu

Ir de Daguinaldu yêra d'antes la tradiçon pur aquessas nuôssas tiêrras. Iban als rapazes y las rapazas an caź la madrina pra pedir d'algu pu'la mañana cédu dal die 1 de Janeiru. Yêra d'antes la tradiçon. Mas se miramus biên, al Carochu tamiên fai eigual. Sale pu'la mañana cédu y passa cu'la tie y'ls fillus de caź'an caźa a pedir que'l déyan d'algu. Llougu açpuis als Dançadores (als fillus dal Carochu) beilan eilli un llaçu a la puôrta.

Son aquestes llaçus que you gravei y qu'eiqui vus aprepongu de ver. Ya me direis se vus gustorun.

Vi venir al Carochu

Als Dançadores, si Dançadores... Rayu se paira ! Mas quiên aumentou aquesse nome de Pauliteiros ??? Se nos siêmpre lus chamémus Dançadores. Purqui'que hai que siêmpre puner d'outrus nomes ?

Biên pus aquestes, si sabeis d'onde son ora si ? Pus son de Custantin. Uns mas nuôvus y d'outrus mas viêllus. You ende vou a dar als mius parabiênes a'l mas nuôvu de todus. Cume cadañu gustei de la fiêsta, nun gustei fui de dous ou trés homes que pulli andavan a sacar retratus quaisque sin vergoña.

 Als Dançadores de Custantin

Llougu assi que cheguei, la purmeira couźa an que you pensei fui "mas d'onde sta la gente ?" Y pra quantas mas cu aquessa nubrina de la purmaña nun se vi a quatru nun burru ! Açpuis andandu pur aqueilla ruga que vai adreitus a la méźa dals moçus yê qu'ampecei a ouvir al son de la gaita.

Quandu lus achei iban pr'an casa d'uns merdomus. Entrorun y cantorun eilli antes de cumer un poucu. Nun sei'l que cantorun purque pensei que nun debie d'anterferir y assi fui. Llougu açpuis salirun de la caźa y dançorun un llaçu al pie dal quintal.

 Al Carochu dandu de cumer als Dançadores

Moçus, al restru ya vus lu cuntarei mañana ou sabe alla Dius quandu, ya agora vou-me pa'la tarimba !

Rayu se paira ! Daprendei a sacar fotus !!!

Fiquei d'algu anfadadu cun d'alguns turistas que venirun a vé'l Carochu s'outurdie an Custantin. Nun arrespeitan nada de lu que yê la cultura, ponen-se assi an frente meźmu dals Dançadores ou dal Carochu pra sacar al retratu qu'eilles quiêren y que sera buônu pra poner nal rayu se paira dal conchu dal facebook ! Habie d'outrus qu'anté antraban cu'l Carochu an caźa las pessonas !!!! Aquissu nun puôde ser !!! Ye ancrible que las pessonas séyan assi. Yê cume s'eilles faziên agora parte de la cerimonia, lu que nun puôde ser ! 

Hai muita falta de respeitu ende y se you fussa custantineiru ya habie mandadu ũas tangarinas biên dadas. Quandu un yê fetografu débe de terner al respeitu de las couźas. Teneren que daprender !

Als turistas, als Dançadores, al Carochu y la Viêlla

Un Bun Añu !

Astañu spéru qu'ides a tener un bun fumeiru : ũas tabaféyas cun poucu pan y uns butiêllus cun muita chicha ! Oxala vus vaya todu bunitu ! Yê'l que vus deźéya'l gambuzinu. Bun Añu pra todus... y nun squéçades ũa chouricica pa'l Carochu.

Al Carochu an cata de fumeiru...